Ngoại tình là bản năng nhưng chung thủy là sự lựa chọn

Ngoại tình là bản năng nhưng chung thủy là sự lựa chọn. Đây có thể là một quan điểm rất sâu sắc và thực tế về tình yêu cũng như hôn nhân. Câu nói này không chỉ thừa nhận phần “con” (sinh học) trong mỗi người mà còn đề cao phần “người” (đạo đức và lý trí). Dưới đây là một vài góc nhìn sâu hơn về nhận định này của chuyên gia tâm lý công ty thám tử Hoàn Cầu.

I. Ngoại tình là bản năng nhưng chung thủy là sự lựa chọn

1.1. Ngoại tình là bản năng: Sự thu hút tự nhiên

Khi nói “ngoại tình là bản năng”, chúng ta không dùng nó để bao biện cho hành vi sai trái, mà để hiểu rõ cơ chế tâm lý và sinh học của con người, cụ thể:

– Cơ chế sinh học: Về mặt tiến hóa, con người (đặc biệt là nam giới, nhưng cả nữ giới) có xu hướng bị thu hút bởi sự mới lạ để duy trì nòi giống. Não bộ con người phản ứng mạnh với Dopamine – hormone của sự hứng khởi khi gặp đối tượng mới.

– Sự rung động là không thể tránh khỏi: Ngay cả khi đang trong một mối quan hệ hạnh phúc, việc một người cảm thấy “say nắng” hoặc bị hấp dẫn bởi vẻ đẹp, tài năng của người khác là chuyện bình thường. Bản năng khiến ta nhìn thấy, nhưng bản lĩnh mới là thứ quyết định ta có bước tới hay không.

⁉️ Tại sao nói ngoại tình là bản năng?

Ở vế này, người ta nhìn nhận con người dưới góc độ sinh học (phần “Con”):

– Cơ chế tiến hóa và duy trì nòi giống: Về mặt sinh học, mục tiêu tối thượng của mọi sinh vật là duy trì nòi giống. Trong tự nhiên, con đực thường có xu hướng tìm kiếm nhiều con cái để gieo rắc gen càng nhiều càng tốt. Đây là một lập trình nguyên thủy nằm sâu trong não bộ (bộ não bò sát) để đảm bảo sự tồn tại của loài.

– Hiệu ứng Coolidge (Sự mới lạ): Khoa học đã chứng minh não bộ con người tiết ra Dopamine (hormone hạnh phúc/hứng khởi) mạnh mẽ nhất khi tiếp xúc với những điều mới lạ. Cảm giác “say nắng” hay rạo rực trước một người mới hấp dẫn là phản ứng hóa học tự nhiên của não bộ.

– Sự đa dạng di truyền: Bản năng tự nhiên thôi thúc việc tìm kiếm sự đa dạng gen để tạo ra thế hệ sau khỏe mạnh hơn. Do đó, việc bị thu hút bởi những đặc điểm ưu việt ở người khác giới (ngoài vợ/chồng mình) là một phản xạ sinh học vô thức.

1.2. Chung thủy là sự lựa chọn: Giá trị của lý trí

Đây là vế quan trọng nhất, khẳng định giá trị của một mối quan hệ bền vững:

– Sự tự chủ (Willpower): Chung thủy không phải là không bao giờ rung động trước người khác, mà là khi rung động, ta dùng lý trí để nhắc nhở bản thân về trách nhiệm, về tình nghĩa và về những gì mình đang có.

– Cam kết có ý thức: Tình yêu ở giai đoạn đầu có thể là cảm xúc thăng hoa, nhưng tình yêu dài lâu (đặc biệt là hôn nhân) là một lời hứa. Bạn chọn ở lại, chọn vun đắp, và chọn từ chối những cám dỗ bên ngoài vì bạn trân trọng người bạn đời của mình.

– Sự hy sinh: “Lựa chọn” có nghĩa là chấp nhận bỏ qua những niềm vui ngắn hạn (cảm giác mới lạ) để đổi lấy giá trị dài hạn (gia đình, sự tin tưởng, sự bình yên).

Tóm lại, ngoại tình là bản năng nhưng chung thủy là sự lựa chọn, sự “lựa chọn chung thủy” là thứ đang trân quý nhất. Nếu một người chung thủy chỉ vì họ không có cơ hội để ngoại tình, thì đó là sự chung thủy thụ động. Nhưng nếu một người có đủ điều kiện, có người theo đuổi, nhưng vẫn kiên định nói “Không” để bảo vệ người mình yêu, thì đó mới là sự chung thủy đáng trân trọng nhất.

⁉️ Tại sao nói “Chung thủy là sự lựa chọn”?

Ở vế này, người ta đề cao con người dưới góc độ lý trí và xã hội (phần “Người”):

– Chức năng của vỏ não trước trán (Lý trí): Khác với động vật chỉ hành động theo bản năng, con người có vỏ não trước trán phát triển mạnh – nơi chịu trách nhiệm cho việc ra quyết định, kiểm soát xung động và cân nhắc hậu quả. “Lựa chọn” ở đây là việc dùng lý trí để kìm hãm bản năng.

– Cam kết xã hội và đạo đức: Chung thủy không phải là trạng thái tự nhiên (như việc đói thì ăn), mà là một “hợp đồng” giữa hai người dựa trên sự tin tưởng và tôn trọng. Bạn chọn không đi theo tiếng gọi của Dopamine (sự mới lạ) để bảo vệ Oxytocin (sự gắn kết sâu sắc).

– Sự hy sinh cái tôi: Chung thủy là sự lựa chọn từ bỏ những niềm vui ngắn hạn (cảm giác chinh phục, sự mới mẻ) để vun đắp cho một giá trị dài hạn (gia đình, sự bình yên, tình nghĩa).

– Bản lĩnh: Nếu chỉ làm theo những gì mình “thích” (bản năng), đó là sự dễ dãi. Nhưng làm những gì “đúng” (lựa chọn) ngay cả khi bị cám dỗ, đó mới là bản lĩnh của người trưởng thành.

Câu nói “Ngoại tình là bản năng, chung thủy là sự lựa chọn” được đúc kết từ sự quan sát thực tế về sinh học, tâm lý học và đạo đức xã hội. Đừng quá dằn vặt hay ngạc nhiên nếu bạn vô tình “say nắng” ai đó, vì đó là phản ứng sinh học. Nhưng giá trị của bạn nằm ở việc bạn xử lý phản ứng đó như thế nào.

II. Chung thủy là trách nhiệm, không phải lựa chọn

Đây là một góc nhìn nghiêm khắc hơn, cam kết hơn và mang tính ràng buộc cao hơn. Nếu coi “lựa chọn” thiên về cảm xúc và ý chí cá nhân, thì “trách nhiệm” lại thiên về đạo đức và nghĩa vụ xã hội.

Bạn hoàn toàn có lý khi đặt vấn đề này, bởi vì trong nhiều giai đoạn của hôn nhân, khi tình yêu nồng cháy đã nguội bớt, chính trách nhiệm mới là thứ giữ gia đình không tan vỡ, chứ không đơn thuần là “tôi thích lựa chọn ở lại”.

Dưới đây chuyên gia tâm lý và thám tử tư công ty thám tử Hoàn Cầu sẽ phân tích tại sao nói chung thủy là trách nhiệm:

2.1. Trung thủy là trách nhiệm với lời thề

Khi hai người kết hôn, đó không chỉ là việc về ở chung nhà, mà là một khế ước xã hội và pháp lý. Bạn đã đặt bút ký vào giấy đăng ký kết hôn. Bạn đã thề nguyện trước sự chứng kiến của người thân.

Chung thủy lúc này là trách nhiệm giữ lời hứa. Một người trưởng thành phải có trách nhiệm với những gì mình đã nói và đã ký. Phá vỡ sự chung thủy là sự bội tín.

2.2. Trung thủy là trách nhiệm với con cái

Đây thường là trách nhiệm lớn nhất buộc người ta phải chung thủy.

Ngoại tình không chỉ là chuyện của hai vợ chồng, nó ảnh hưởng trực tiếp đến tâm sinh lý và tương lai của những đứa trẻ.

Chung thủy lúc này là trách nhiệm bảo vệ tổ ấm, để con cái có một môi trường phát triển lành mạnh, không bị tổn thương bởi sự chia rẽ của cha mẹ.

2.3. Trách nhiệm với sức khỏe và danh dự

– Sức khỏe: Chung thủy là trách nhiệm bảo vệ sức khỏe tình dục cho chính mình và bạn đời, tránh các rủi ro bệnh tật.

– Danh dự: Chung thủy là trách nhiệm giữ gìn uy tín của bản thân và thể diện của gia đình hai bên nội ngoại.

Tại sao người ta vẫn thích dùng từ “Lựa chọn” hơn là “Trách nhiệm”?

Mặc dù “Trách nhiệm” nghe vững chắc hơn, nhưng nó có một điểm yếu chết người: Sự nặng nề.

– Trách nhiệm có thể tạo ra sự chịu đựng: Nếu bạn chung thủy chỉ vì “trách nhiệm” (vì con, vì sợ mang tiếng) mà trong lòng không còn tình yêu, không còn sự tự nguyện, thì cuộc hôn nhân đó giống như một “nhà tù”. Bạn không ngoại tình, nhưng bạn cũng không hạnh phúc. Đó là sự “chung thủy chết”.

– Lựa chọn mang tính tự nguyện (cao thượng hơn): Khi nói “Tôi lựa chọn chung thủy với em/anh”, hàm ý rằng: “Ngoài kia có nhiều cám dỗ, anh/em hoàn toàn có thể sa ngã, nhưng anh/em muốn ở lại bên cạnh người này vì yêu thương”.

• Trách nhiệm là “Phải làm”.
  Lựa chọn là “Muốn làm”.

⁉️ Chung thủy là lựa chọn hay là trách nhiệm?

Có lẽ câu trả lời đúng đắn nhất là sự giao thoa của cả hai: “Chung thủy bắt đầu bằng một sự lựa chọn (khi yêu), và được duy trì bằng trách nhiệm (khi sống chung).”

Lúc sóng yên biển lặng, chúng ta chung thủy vì chúng ta lựa chọn yêu thương. Lúc sóng gió, chán chường, cám dỗ bủa vây, chúng ta chung thủy vì trách nhiệm với những gì mình đã dày công xây dựng.

III. Lăng nhăng là bản năng, chung tình la bản lĩnh

Câu nói này nghe có chất chơi hơn, mạnh mẽ hơn và đánh trúng vào lòng tự trọng của người nghe (đặc biệt là đàn ông) hơn là câu “chung thủy là sự lựa chọn”. Nếu “lựa chọn” chỉ là một quyết định A hoặc B, thì “bản lĩnh” hàm ý một cuộc chiến nội tâm cam go mà người chiến thắng mới là kẻ mạnh.

3.1. Bản lĩnh là khả năng kiểm soát dục vọng (Thắng chính mình)

Người xưa có câu: “Thắng vạn quân địch không bằng thắng chính mình.”

Lăng nhăng thì rất dễ. Chỉ cần buông thả cảm xúc, thấy thích là nhích, thấy lạ là quen. Ai cũng có thể lăng nhăng, vì đó là xuôi dòng nước.

Ngược lại, chung tình thì lại rất khó. Đó là việc bơi ngược dòng. Khi mỡ dâng miệng mèo mà mèo không ăn, đó không phải là mèo ngu, mà là con mèo có sự tu dưỡng cực cao. Bản lĩnh là khi cơ hội ngoại tình bày ra trước mắt, không ai biết, nhưng bạn vẫn lắc đầu vì nguyên tắc sống của chính mình.

Bản lĩnh là chấp nhận sự “nhàm chán” để gìn giữ giá trị thật. Tình yêu lâu năm chắc chắn sẽ có lúc nhạt nhẽo. Khi đó sẽ phân biệt ra 2 dạng người như sau:

Kẻ yếu đuối (chạy theo bản năng) sẽ sợ sự nhàm chán đó và đi tìm “gia vị” bên ngoài (lăng nhăng).

Người bản lĩnh dám đối mặt với sự bình lặng đó, tìm cách hâm nóng nó, hoặc chấp nhận nó như một phần của sự bình yên. Họ hiểu rằng: Người mới rồi cũng sẽ thành người cũ, chỉ có chân tình mới là thứ còn lại sau cùng.

3.2. Bản lĩnh là dám chịu trách nhiệm

Kẻ lăng nhăng thường tham lam: Vừa muốn có gia đình êm ấm, vừa muốn có tình nhân bên ngoài. Đó là sự khôn lỏi, sợ mất mát nhưng lại thích thêm vào.

Người bản lĩnh dám chơi dám chịu. Họ hiểu rằng nếu họ phản bội, họ sẽ đánh mất danh dự và sự tôn trọng. Họ giữ mình không phải vì sợ vợ/chồng, mà vì họ tôn trọng uy tín của chính bản thân họ.

Lăng nhăng thực chất là sự yếu đuối. Nhiều người lầm tưởng đàn ông (hay phụ nữ) có nhiều người theo đuổi, có nhiều mối tình là “đào hoa”, là tài giỏi. Nhưng nhìn sâu xa hơn thì:

• Đó là sự yếu đuối về mặt cảm xúc: Luôn cần người khác vuốt ve cái tôi, luôn cần sự mới mẻ để khỏa lấp sự trống rỗng bên trong.
• Thiếu kỷ luật: Không quản trị được cảm xúc của mình thì khó mà làm được việc lớn bền vững.

Đổi từ “Lựa chọn” sang “Bản lĩnh” là nâng tầm quan điểm lên một bậc: “Cám dỗ là thuốc thử của nhân cách. Giữa một rừng hoa thơm cỏ lạ, người đàn ông (hay phụ nữ) bản lĩnh không phải là người hái được nhiều hoa nhất, mà là người biết nâng niu bông hoa duy nhất mà mình đã chọn.”

Bạn có đồng ý với công ty thám tử Hoàn Cầu rằng: Trong xã hội hiện đại, người thông minh, giàu có thì nhiều, nhưng người có “bản lĩnh” chung thủy lại đang trở nên hiếm hoi không?

Công ty thám tử Hoàn Cầu – Đơn vị hơn 10 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực cung cấp dịch vụ thám tử điều tra ngoại tình giúp khách hàng làm sáng tỏ nghi vấn một cách chính xác. Nếu bạn cần thuê thám tử theo dõi vợ, chồng, người yêu thì gọi đến hotline 0967185789 của công ty thám tử Hoàn Cầu để được hỗ trợ. Nếu bạn đang cần tư vấn tâm lý trong lĩnh vực hôn nhân và gia đình vui lòng gửi yêu cầu tư vấn qua hộp thư điện tử thamtuhoancau@gmail.com để được đội ngũ chuyên gia tâm lý hỗ trợ tư vấn một cách nhiệt tình.

Thực hiện bởi thám tử tư TPHCM